Âlem (biyoloji)

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Ernst Haeckel'den üç alemi gösteren hayat ağacı (Plantae, Protista, Animalia) Generelle Morphologie der Organismen -(1866).

Regnum (Lat.), Kingdom (İng.) ya da Âlem; taksonomide organizmaların bilimsel sınıflandırmasında kullanılan en üst sınıflandırma taksonudur.

Modern sınıflandırmanın temeli Carolus Linnaeus'a kadar uzanır. O zamandan bu yana çeşitli sınıflandırma yöntemleri önerilmiştir. Bunlar;

Linnaeus
1735
2 alemli
Haeckel
1866[1]
3 alemli
Chatton
1937[2]
2 bölüm
Copeland
1956[3]
4 alemli
Whittaker
1969[4]
5 alemli
Woese et al.
1977[5]
6 alemli
Woese et al.
1990[6]
3 alemli
(not treated) Protista Prokaryota Monera Monera Eubacteria Bacteria
Archaebacteria Archaea
Eukaryota Protoctista Protista Protista Eukaryota
Vegetabilia Plantae Fungi Fungi
Plantae Plantae Plantae
Animalia Animalia Animalia Animalia Animalia

Günümüzde Whittaker'in 5 alemden oluşan sistemi 1959'dan beri, genel olarak değişmemiş olmakla birlikte sürekli iyileştirilmiş olduğundan yaygın olarak kullanılmaktadır.

Whittaker'in (1959) sınıflandırması

Canlıların hepsi hücrelerden oluşmuştur. Hücrenin ilkelliğine göre Prokaryotik (ilkel) ve Eukaryotik (Ökaryotik) (gelişmiş) canlılar olmak üzere ikiye ayrılırlar.

İlk zamanlar sınıflandırma şöyle yapılmıştır; öncelikle "bitkiler" ve "hayvanlar" diye canlılar ikiye ayrılmaktaydı. Sonradan bakteriler gibi tek hücreli canlılar keşfedilip ne bitki ne hayvan özellikleri gösterdikleri farkedilince üçüncü grup olarak "tek hücreliler" grubu ortaya çıktı (Haeckel 1894). Sonradan farkedilen ise bu tek hücrelilerin de prokaryotlar ve ökaryotlar olmak üzere iki çeşitli olduklarıydı. Dolayısıyla tek hücreliler grubu "monera" (prokaryotik) ve "protista" (ökaryotik) olmak üzere ikiye bölündü. En son olarak da, daha önceden bitkiler grubunda yer alan mantarların aslında fotosentez yapamadıkları farkedildi; bitki sayılamayacakları düşünülerek onlara da ayrı bir grup açıldı (Whittaker 1959) ve bugünkü sınıflandırma sistemi elde edilmiş oldu.


Taksonomi - Taksonlar

Üst âlem (Superregnum) -Âlem (Regnum) - Alt âlem veya Altâlem (Subregnum) - Üst şube veya üst bölüm -
Şube veya Bölüm veya Filum (Zoolojide: Divisio ; botanikde: Phyllum) -
Alt şube veya altbölüm (Zoolojide: Subdivisio ; botanikde: Subphylum) -
Üst sınıf (Superclassis) - Sınıf (Classis) - Alt sınıf veya Altsınıf (Classis) - Infraclassis -
Üst takım (Superordo) - Takım (Ordo) - Alt takım veya Alttakım (Subordo) - Infraordo -
Üst familya (Superfamilia) - Familya veya Aile (Familia) -
Alt familya veya Altaile (Subfamilia) - Oymak (Tribus) - Altoymak (Subtribus) -
Cins (Genus) - Alt cins veya Altcins (Subgenus) - Seksiyon (Sectio) -
Altseksiyon (Subsectio) - Seri (Series) - Altseri (Subseries) - Tür (Species) -
Alt tür veya Alttür (Subspecies) - Varyete (Varietas) veya Irk - Altvariyete (Subvarietas) -
Ira (Forma) veya Tip - Altıra (Subforma)

Biyoloji - Bilimsel sınıflandırma - İkili adlandırma

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.